Zmiana codziennych przyzwyczajeń zwykle zaczyna się od zauważenia rzeczy, które uprzednio wykonywało się prawie samoczynnie. Sposób reagowania na stres, odkładanie obowiązków, unikanie niełatwych rozmów czy ciągłe porównywanie się z innymi mogą przez długi czas wydawać się zwyczajną częścią dnia. Dopiero obserwacja własnych zachowań umożliwia sprawdzić, które z nich realnie służą określonym celom, a które utrudniają ich realizację.

Pytanie, jak przemienić własne życie, nie musi zatem oznaczać nagłego przewrócenia codzienności do góry nogami. Na prawdę bardzo często chodzi raczej o rozpoznanie powtarzających się schematów i stopniowe modyfikowanie tych elementów, na które dana osoba ma realny wpływ. W praktyce znaczenie ma także określenie, czego właściwie oczekuje się od zmiany. Przeciwnie wygląda praca nad lepszą organizacją czasu, przeciwnie nad relacjami, a jeszcze całkiem inaczej nad sposobem reagowania w sytuacjach napięcia.

W tym kontekście na prawdę bardzo często pojawia się pojęcie rozwój osobisty, które obejmuje sporo różnorakich działań i nie ma jednego, uniwersalnego przebiegu (polecam: jak zmienić swoje życie ebook). Dla jednej osoby będzie to nauka planowania i wyznaczania granic, dla innej zdobywanie nowych kwalifikacji albo praca nad sposobem komunikowania własnych potrzeb. Ważne jest rozróżnienie pośród konkretną zmianą zachowania a samym zdobywaniem wiedzy. Można przeczytać sporo książek dotyczących organizacji, motywacji czy relacji, a równocześnie nie zmodyfikować żadnego powszechnego nawyku. Z drugiej strony nawet niewielka modyfikacja rutyny może ujawnić kłopoty, których wcześniej nie było widać. Na przykład zobowiązanie bardziej realistycznego planu dnia może zaprezentować, że trudność nie wynika z braku czasu, lecz z częstego przerywania pracy. W takich wypadkach przydatne jest sprawdzanie efektów własnych wyborów zamiast zakładania z góry, że określona forma będzie dobrze dopasowana dla każdego.

W opisach pracy nad nawykami i sposobem myślenia można także spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. Jest ono używane w różnych kontekstach, w głównej mierze przy omawianiu automatycznych reakcji, przekonań a także utrwalonych sposobności interpretowania zdarzeń. Warto jednak zachować ostrożność wobec uproszczonego przedstawiania umysłu jako systemu, który można dowolnie „przeprogramować” za pomocą pojedynczych technik (sprawdź też: jak podświadomość wpływa na nasze życie). Na zachowanie wpływa sporo czynników, takich jak wcześniejsze doświadczenia, aktualna sytuacja, emocje, środowisko a także wyuczone schematy działania. Powtarzanie określonej czynności może sprzyjać utrwalaniu nawyku, ale nie oznacza automatycznej zmiany wszystkich związanych z nim przekonań. W praktyce pomocne bywa dokładne określenie sytuacji, w których pojawia się dany schemat, oraz sprawdzenie, co zwykle następuje bezpośrednio przed nim i po nim. Taka obserwacja pozwala pracować nad konkretnym zachowaniem zamiast traktować edycję jako abstrakcyjny proces.

Nie każda próba przekształceń własnego życia przebiega w sposób równy. Początkowa motywacja może być wysoka, a po kilku tygodniach pojawia się zmęczenie, brak czasu lub powrót do wcześniejszych przyzwyczajeń. Jest to też moment, w którym warto wycenić, czy przyjęte założenia były możliwe do utrzymania w zwyczajnych warunkach. Zbyt duża liczba przeróbek naraz często utrudnia zobowiązanie, co realnie przyniosło dany skutek. Z kolei bardzo mały zakres działania może nie dawać wystarczających informacji o tym, czy obrany kierunek ma sens. Dlatego obserwowanie własnych reakcji, zapisywanie powtarzających się trudności i korygowanie wcześniejszych zaleceń może być częścią dłuższego procesu. Zmiana sposobu działania nie za każdym razem oznacza wyeliminowanie określonych zachowań. Niekiedy chodzi o nauczenie się rozpoznawania momentu, w którym pojawia się stary schemat, i świadome wybranie innej reakcji. Takie podejście daje możliwość patrzeć na konwersję bardziej praktycznie, bez oczekiwania natychmiastowych wyników i bez przypisywania jednej technice odpowiedzialności za cały proces.

Źródło: ebook o podświadomości.